Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Głubczycach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 maja 2025 roku

Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Chruszczewski

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Kaźmierczak

po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 roku

sprawy z powództwa N. B.

przeciwko C. (...) S.A z siedzibą we R.

o ustalenie

1.  ustala, że pomiędzy powodem N. B. a pozwanym C. (...) S.A z siedzibą we R. nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy pożyczki nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku.

2.  ustala, że pomiędzy powodem N. B. a pozwanym C. (...) S.A z siedzibą we R. nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy pożyczki nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku.

3.  ustala, że pomiędzy powodem N. B. a pozwanym C. (...) S.A z siedzibą we R. nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy pożyczki nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku.

Sygn. akt: I C 127/24

UZASADNIENIE

N. B. wystąpił przeciwko C. (...) S.A z siedzibą we R. z pozwem o ustalenie, że pomiędzy nim a pozwanym C. (...) S.A z siedzibą we R. nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umów pożyczek nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku, nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku oraz nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku.

Pozwany C. (...) S.A z siedzibą we R. wniósł o oddalenie powództwa N. B. w całości.

Sąd ustalił:

Powód N. B. jest posiadaczem rachunku bankowego prowadzonego przez C. (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą we R. o numerze (...).

W dniu 23 marca 2023 roku w usłudze bankowości elektronicznej powoda N. B. złożono wnioski o trzy pożyczki gotówkowe o numerach: (...), (...) i (...). W dniu 23 marca 2023 roku w godzinach porannych na telefon powoda N. B. zadzwoniła osoba, która przedstawiła się jako konsultant pozwanego Banku. Po sprawdzeniu tożsamości - imienia i nazwiska powoda, poinformowała ona, że dzwoni w sprawie naruszenia zabezpieczeń, ponieważ system pokazuje mnogość zgłoszeń i nieprawidłowości. Następnie konsultant zaczął wypytywać czy zlecono na rachunek powoda przelew w wysokości 500 złotych oraz czy przebywał w A.. Jako wyjaśnienie wskazał, że w tej lokalizacji nastąpiło logowanie na konto powoda, ale przelew został wstrzymany. Następnie poinformował powoda, że został zlecony wniosek o kredyt, który należy anulować. W związku z tym powód musi przejść weryfikację. W pewnym momencie powód N. B. zorientował się, że numer, z którego dzwoni rzekomy konsultant wydaje się podejrzany i przerwał połączenie. Po chwili telefon zadzwonił ponownie powód odebrał połączenie bowiem na telefonie pojawiła się identyfikacja C. (...). W słuchawce słychać było ten sam głos. Konsultant nakazał powodowi zainstalować aplikację (...). Powód N. B. nie chciał instalować tej aplikacji, ale konsultant powiedział, że inaczej nie da się anulować wniosku o kredyt, sprawa zostanie zgłoszona na policję a konto powoda zostanie zablokowane na 30 dni. Powód przestraszył się i zainstalował tę aplikację. Po zainstalowaniu aplikacji powód N. B. został przekierowany do innego konsultanta. Powód udzielił dostępu zdalnego w aplikacji temu konsultantowi. Następnie konsultant instruował powoda krok po kroku, co ma robić. Poinformował, że złożono kolejny wniosek o kredyt. Powód podawał kody autoryzacyjne, które przychodziły do niego za pośrednictwem SMS.

Powód N. B. nabrał podejrzeń co do tych czynności i po powrocie żony z jej telefonu dodzwonił się na infolinię C. (...), gdzie prawdziwy konsultant kazał mu natychmiast odinstalować aplikację i udać się na policję, co też niezwłocznie uczynił.

Po wizycie w oddziale Banku powód N. B. dowiedział się, że zaciągnięte zostały na jego dane trzy pożyczki w kwotach 17 000,00 złotych, 17 000,00 złotych oraz 53 000,00 złotych. Natychmiast po tym powód N. B. złożył pozwanemu C. (...) pisemne oświadczenie o tym, że nie miał woli zawierania z nim żadnych umów o pożyczkę. Następnie powód N. B. udał się na Komendę Powiatową Policji w K. gdzie złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa na jego szkodę.

W istocie to nie powód N. B. składał wnioski o trzy pożyczki ani też nie zatwierdzał zawarcia tych umów. Fałszywi konsultanci wprowadzili go w błąd i mając dostęp do jego ekranu w telefonie doprowadzili finalnie do zaciągnięcia tych pożyczek. Prokuratura Rejonowa w G. w toku postępowania przygotowawczego w sprawie (...)ustaliła sprawców oszustwa dokonanego z pokrzywdzeniem powoda N. B.. Jednakże 30 listopada 2023 roku Prokuratura Rejonowa w G. zawiesiła prowadzone dochodzenie w tej sprawie z powodu niemożności ustalenia przez organy ścigania aktualnego miejsca pobytu podejrzanych osób, które podszywając się pod osobę powoda N. B., zawarły z pozwanym C. (...) trzy umowy o pożyczkę.

/ dowód: dokumenty k. 16 – 47 i k. 68 – 97, akta postępowania karnego Prokuratury Rejonowej w G. sygn. (...) oraz zeznania powoda N. B. k.112 /

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo wniesione przez N. B. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 189 k.p.c. powód N. B. może żądać ustalenia przez sąd nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W świetle powołanego przepisu, interes prawny stanowi przesłankę merytoryczną powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Drugą przesłanką merytoryczną takiego powództwa jest wykazanie przez powoda N. B. prawdziwości jego twierdzeń o tym, że dany stosunek prawny lub prawo rzeczywiście nie istnieje. Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. zachodzi wówczas, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka.

Przepis art. 720 § 1 k.c. stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Pożyczka jest umową konsensualną, polegającą na zgodnym oświadczeniu woli stron, dającego i biorącego pożyczkę. Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Niezbędnymi składnikami oświadczenia woli są sama wola jak i jej uzewnętrznienie. Celem oświadczenia jest zakomunikowanie innym osobom woli składającego, dlatego treść oświadczenia powinna odpowiadać woli wewnętrznej osoby składającej to oświadczenie. Oświadczenie może być jednak przez adresatów odebrane lub zrozumiane w sposób nieodpowiadający woli składającego.

Ustawa zezwala na każdą postać złożenia oświadczenia, o ile tylko uzewnętrznia ona dostatecznie wolę wywołania skutków prawnych, a więc obok formy ustnej mogą to być jakiekolwiek inne zachowania podmiotu w postaci tzw. czynności dorozumianych.

Prawo bankowe dopuszcza składanie oświadczeń woli związanych z dokonywaniem czynności bankowych w postaci elektronicznej, stanowiąc przy tym, że czynność dokonana w tej formie spełnia wymagania formy pisemnej, w tym formy pisemnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności (art. 7 ust. 1 i 3 Prawa bankowego). Jednakże czynność mająca na celu uzewnętrznienie oświadczenia woli musi pochodzić bezpośrednio od osoby, która zamierza danej czynności prawnej dokonać. Osoba ta musi przejawiać świadomość i zamiar dokonania określonej czynności prawnej. Musi podjąć skonkretyzowane działanie, zmierzające do celu. jakim jest wstąpienie w dany stosunek prawny, np. stosunek zobowiązaniowy. Innymi słowy musi podjąć zachowanie skierowane na wywołanie zamierzonego przez stronę skutku prawnego, związanego z dokonywaną czynnością.

W niniejszej sprawie powyższych elementów oświadczenia woli zabrakło, co czyni umowy pożyczki objęte żądaniem pozwu istotnie wadliwymi. Oczywistym jest, że powód N. B. nie miał woli zawarcia trzech umów pożyczki z dnia 23 marca 2023 roku. Nigdy nie złożył skutecznego oświadczenia woli, które skutkowałoby zawarciem tych umów pożyczki z pozwanym C. (...). Nie podjął jakichkolwiek świadomych działań mających na celu zawarcie tych umów pożyczki. Wszelkie czynności elektroniczne, które doprowadziły do uruchomienia na rachunku bankowym powoda N. B. pożyczek zostały dokonane bez wiedzy i wbrew jego woli poprzez nieznane wówczas osoby trzecie, które uzyskały dostęp do konta internetowego powoda w C. (...).

Powód N. B. w tym czasie pozostawał w przekonaniu, że rozmawia z pracownikiem obsługi banku, zaś bank podejmuje działania zmierzające do ustalenia, w jaki sposób osoba trzecia uzyskała dostęp do jego rachunku bankowego, a także mające na celu zabezpieczenie jego rachunku bankowego. Rozmowa była prowadzona z numeru banku. Przychodzące wiadomości SMS powód traktował jako efekt koniecznych czynności podejmowanych przez bank w celu zabezpieczenia jego rachunku bankowego. Powód N. B. nie miał woli zawarcia umowy pożyczki, a czynności które do tego doprowadziły, a w których uczestniczył powód nie były objętej jego wolą wywołania skutku w postaci zawarcia trzech umów pożyczki.

Powód N. B. posiada zatem interes prawny w ustaleniu, że pomiędzy nim a pozwanym C. (...) nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z trzech umów pożyczki z dnia 23 marca 2023 roku nr (...), nr (...) oraz nr (...). Powód N. B. nie może w inny sposób, niż w drodze powództwa opartego o przepis art. 189 k.p.c. uzyskać orzeczenia stwierdzającego brak zobowiązania łączącego go z pozwanym C. (...).

W świetle ustaleń stanu faktycznego, w tym przede wszystkim wobec ustaleń Prokuratury Rejonowej w G. nie budzi wątpliwości kwestia, że powód N. B. padł ofiarą przestępstwa oszustwa. Na skutek wprowadzenia go w błąd metodą spoofingu sprawcy oszustwa uzyskali dostęp do jego konta internetowego i zawarli w jego imieniu trzy umowy pożyczki.

Zawarte w takich okolicznościach umowy pożyczki z pozwanym C. (...) nie mogą być uznane za wiążące bowiem czynność prawna podjęta w celu przestępczym jest nieważna.

Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania Sąd zgodnie z żądaniem pozwu ustalił, że pomiędzy powodem N. B. a pozwanym C. (...) S.A z siedzibą we R. nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umów pożyczek nr (...), nr (...) i nr (...) z dnia 23 marca 2023 roku.